🦟 ተላላፊ በሽታዎች Communicable disease · 10

የክፍሉ ማጠቃለያ ቪዲዮ በቅርቡ · Series overview video coming soon

ስለዚህ ክፍል (About this series)

ብዙ ተላላፊ በሽታዎች በቀላል እርምጃዎች ሊከላከሉ ይችላሉ። ንጹህ ውሃ፣ እጅ መታጠብ፣ እና ወቅታዊ ሕክምና ሺዎችን ያድናሉ። በዚህ ቪዲዮ ስለ ኮሌራ፣ ስለ ትራኮማ፣ እና ስለ የእንስሳት ንክሻና እብድ ውሻ በሽታ እንመለከታለን።

በመጀመሪያ ስለ ኮሌራ እንነጋገር። ኮሌራ በተበከለ ውሃና ምግብ የሚተላለፍ አጣዳፊ በሽታ ነው። ዋናው ምልክቱ እንደ ሩዝ ውሃ የሚመስል ብዙ ተቅማጥ ነው። ህመም ላይኖረው ይችላል፤ ሆኖም ግን በሰዓታት ውስጥ ከፍተኛ የውሃ እጥረት ያመጣል።

የኮሌራ አደጋ ፍጥነቱ ነው። ጤናማ የነበረ ሰው በአንድ ቀን ውስጥ ሊሞት ይችላል። ስለዚህ ወዲያውኑ ኦአርኤስ መጀመርና ወደ ጤና ተቋም መሄድ ወሳኝ ነው። በመንገድ ላይ እንኳን ኦአርኤስ መስጠት አለብዎት።

መከላከያው ንጹህ ውሃ ነው። ውሃን ማፍላት፣ የውሃ ማጣሪያ ኬሚካል መጠቀም፣ ውሃን በተዘጋ ንጹህ እቃ ማከማቸት፣ እና ከመጠጣቱ በፊት እጅ አለማስገባት። እንዲሁም ሽንት ቤት መጠቀም፣ ከሽንት ቤት በኋላና ከምግብ በፊት እጅን በሳሙና መታጠብ።

ቀጥሎ ስለ ትራኮማ እንነጋገር። ትራኮማ በዓለም ላይ ለመከላከል ከሚቻሉ የዓይነ ስውርነት ምክንያቶች ዋነኛው ነው፤ በኢትዮጵያ ደግሞ በጣም የተስፋፋ ነው። በክላሚዲያ ባክቴሪያ ይመጣል፤ በዝንብ፣ በእጅ፣ በጨርቅና በአልጋ ልብስ ይተላለፋል።

ተደጋጋሚ ኢንፌክሽን የዓይን ሽፋሽፍት ውስጠኛ ክፍል ላይ ጠባሳ ይፈጥራል። ጠባሳው ሲጠነክር ሽፋሽፍቱ ወደ ውስጥ ይታጠፋል፤ ሽፋሽፍቱም ዓይንን ይቧጭራል። ይህ ትሪኪያሲስ ይባላል፤ በጣም ያማል፤ ካልታከመም ወደ ዓይነ ስውርነት ያመራል።

መከላከያው ሴፍ የሚባል ስልት ነው። የቀዶ ጥገና ለተጎዱት፣ አንቲባዮቲክ ለኢንፌክሽኑ፣ የፊት ንጽህና፣ እና የአካባቢ ንጽህና። በተለይ የልጆችን ፊት በየቀኑ በንጹህ ውሃ መታጠብና ዝንብን መከላከል ወሳኝ ነው። ሽንት ቤት መጠቀም የዝንብ መራቢያን ይቀንሳል።

በመጨረሻ ስለ እብድ ውሻ በሽታ ወይም ሬቢስ እንነጋገር። ይህ በሽታ ምልክቱ ከታየ በኋላ ሁልጊዜ ማለት ይቻላል ገዳይ ነው። ሆኖም ግን መቶ በመቶ መከላከል ይቻላል።

ውሻ፣ ድመት፣ ጦጣ ወይም የሌሊት ወፍ ከነከሰዎት ወዲያውኑ ይህን ያድርጉ፦ ቁስሉን በሳሙናና በሚፈስ ውሃ ለአስራ አምስት ደቂቃ ያህል በደንብ ይታጠቡ። ይህ ቀላል እርምጃ ቫይረሱን በእጅጉ ይቀንሳል። ከዚያ ወዲያውኑ ወደ ጤና ተቋም ይሂዱ።

የእብድ ውሻ በሽታ ክትባት ከንክሻ በኋላ ይሰጣል፤ ይህ ፖስት ኤክስፖዠር ፕሮፊላክሲስ ይባላል። ጊዜ አያባክኑ። ውሻው የታወቀ ቢሆንም እንኳን ሐኪም ማማከር ያስፈልጋል።

ቁስሉ ላይ በርበሬ፣ ዘይት፣ ወይም ሌላ ባህላዊ ነገር አያድርጉ። ቁስሉን አይስፉ። እነዚህ አደጋውን ይጨምራሉ።

የቤት እንስሳትዎን ማስከተብ ደግሞ ማህበረሰቡን በሙሉ ይጠብቃል። ልጆችዎን የማያውቁትን እንስሳ እንዳይነኩ ያስተምሩ።

ይህ ቪዲዮ ለትምህርት ብቻ ነው። ለግል ሕክምና ምክር የጤና ባለሙያዎን ያማክሩ። ተጨማሪ የጤና ትምህርት ለማግኘት ይህን ቻናል ይቀላቀሉ።

እነዚህ ሦስቱ በሽታዎች የተለያዩ ቢመስሉም አንድ የሚያመሳስላቸው ነገር አለ፦ ሁሉም በንጽህናና በወቅታዊ እርምጃ ይከላከላሉ። ንጹህ ውሃ፣ ሽንት ቤት፣ በሳሙና እጅ መታጠብ፣ እና ወዲያውኑ ወደ ጤና ተቋም መሄድ።

በተለይ እጅ መታጠብ በጣም ቀላል ግን በጣም ኃይለኛ መከላከያ ነው። ከሽንት ቤት በኋላ፣ ልጅን ካጸዱ በኋላ፣ ምግብ ከማዘጋጀትና ከመመገብ በፊት በሳሙና ቢያንስ ለሃያ ሰከንድ መታጠብ ተቅማጥን፣ ትራኮማንና ሌሎችንም በእጅጉ ይቀንሳል።

በአካባቢዎ የተቅማጥ ወረርሽኝ ካለ ወይም ብዙ ሰዎች በተመሳሳይ ጊዜ ከታመሙ ወዲያውኑ ለጤና ኬላ ማሳወቅ ያስፈልጋል። ቀድሞ ማሳወቅ ወረርሽኙ እንዳይስፋፋ ይረዳል።

በመጨረሻም ስለ ማህበረሰብ ሚና እናውራ። እነዚህ በሽታዎች የአንድ ሰው ጉዳይ አይደሉም። አንድ ቤተሰብ ሽንት ቤት ሳይጠቀም ሲቀር መላው መንደር ይጠቃል። አንድ ውሻ ሳይከተብ ሲቀር ብዙ ልጆች አደጋ ላይ ይወድቃሉ። ስለዚህ የጤና ኤክስቴንሽን ሠራተኞችን መደገፍ፣ በማህበረሰብ የጽዳት ሥራዎች መሳተፍ፣ እና ጎረቤቶችን ማስተማር የሁላችንም ኃላፊነት ነው። አንድ ላይ ስንሰራ እነዚህ በሽታዎች ሙሉ በሙሉ ሊጠፉ ይችላሉ።