ማንኮራፋት Snoring

ረቂቅ · Draft, not yet reviewed 🩺 ሥር የሰደዱ በሽታዎች

ማንኮራፋት ብቻውን አደገኛ አይደለም። ትንፋሽ ሲቋረጥ፣ የቀን ድካምና የጠዋት ራስ ምታት ካለ ግን የእንቅልፍ አፕኒያ ሊሆን ስለሚችል ሐኪም ያማክሩ።

ቪዲዮው በቅርቡ ይለቀቃል · Video coming soon

ምንድን ነው? (What is it?)

ማንኮራፋት (snoring) በምንተኛበት ጊዜ በአንገታችን ያለው የአየር ማለፊያ ቱቦ በከፊል ሲዘጋ የሚፈጠር ድምፅ ነው። በእንቅልፍ ሰዓት የመተንፈሻ ጡንቻዎች በተፈጥሮ ዘና ይላሉ፤ አየሩ በጠባቡ ክፍል ሲያልፍ ለስላሳ ክፍሎችን በማርገብገብ ድምፅ ያመጣል።

የዕድሜ መጨመር፣ የሰውነት ክብደት መጨመር፣ የአለርጂ ችግሮችና የአፍንጫ መዘጋት የአየር ማለፊያውን በማጥበብ ለማንኮራፋት አስተዋጽኦ ያደርጋሉ።

ተራ የሆነውን ማንኮራፋትና አደገኛ የሆነውን የእንቅልፍ አፕኒያ (obstructive sleep apnea) መለየት አስፈላጊ ነው። አፕኒያ ሲኖር የአየር ማለፊያ ቱቦው ሙሉ በሙሉ ወይም በከፊል ስለሚዘጋ ወደ ሰውነት የሚገባው ኦክስጅን ይቀንሳል። ሳይታከም ከቆየ የልብ ህመምና የደም ግፊት (hypertension) አደጋን ከፍ ያደርጋል።

ምልክቶች (Symptoms)

በእንቅልፍ ጊዜ የሚሰማ ከፍተኛ ድምፅ።
በጀርባ ሲተኙ መባባስ።
የአፍንጫ መዘጋት ወይም አለርጂ ሲኖር መጨመር።
የእንቅልፍ አፕኒያ ሲኖር ግን ተጨማሪ ምልክቶች አሉ፦ የትንፋሽ መቋረጥ፣ የቀን ድካም፣ የጠዋት ራስ ምታት፣ የማስታወስ ችሎታ መቀነስና ትኩረት መሰብሰብ መቸገር።

አደገኛ ምልክቶች (Danger signs)

ከሚከተሉት አንዱ ካለ በፍጥነት ሐኪም ያማክሩ፦

ከሚያንኮራፋው ሰው አጠገብ ትንፋሽ ሲቋረጥ ወይም አየር ሲያጥር ካስተዋሉ።
በቂ ሰዓት ቢተኙም በቀን ውስጥ ከፍተኛ ድካምና ከባድ የእንቅልፍ ስሜት።
ጠዋት ሲነቁ ተደጋጋሚ ራስ ምታት፣ የማስታወስ ችሎታ መቀነስ፣ ትኩረት መሰብሰብ መቸገር።
ህጻን ልጅ የሚያንኮራፋ ከሆነ። የጉሮሮ እጢዎች ወይም ሌላ ከባድ የጤና እክል ምልክት ሊሆን ስለሚችል ሁልጊዜ ምርመራ ያስፈልገዋል።

ቤት ውስጥ ምን ማድረግ? (What to do at home)

በጀርባ ከመተኛት ይልቅ በጎን ተኝተው ያድሩ፤ የመተንፈሻ ቱቦው ክፍት ሆኖ ይቆያል።
ከመጠን በላይ ክብደት ካለ ይቀንሱ።
የአፍንጫ መዘጋት ወይም አለርጂ ካለ እንዲታከም ያድርጉ።
ከመተኛት በፊት አልኮል ያስወግዱ።
የሕክምና ማረጋገጫ የሌላቸውን የማንኮራፋት መሣሪያዎችና ምርቶች ከመግዛት ይቆጠቡ።

ሐኪም መቼ ማየት? (When to see a doctor)

የትንፋሽ መቋረጥ ወይም አየር ማጠር ካስተዋሉ።
የቀን ድካም፣ ከባድ የእንቅልፍ ስሜት ወይም የጠዋት ራስ ምታት ካለ።
ልጅዎ የሚያንኮራፋ ከሆነ ሁልጊዜ የጤና ባለሙያ ያማክሩ።
ሐኪሞች የእንቅልፍ ምርመራ (sleep study) ሊያዝዙ ይችላሉ። ይህ ምርመራ ችግሩን መለየት እንጂ በራሱ ሕክምና አይደለም።
ዘላቂ መፍትሔ ለማግኘት ብቃት ያለውን የጤና ባለሙያ ያማክሩ።

መከላከያ (Prevention)

ጤናማ ክብደት ይጠብቁ።
በጎን ይተኙ።
አለርጂና የአፍንጫ መዘጋትን ያክሙ።
ማጨስና አልኮል ይቀንሱ።
የደም ግፊትዎን በመደበኛነት ያስለኩ።

ለሐኪምዎ የሚጠይቋቸው (Questions for your doctor)

ማንኮራፋቴ ተራ ነው ወይስ የእንቅልፍ አፕኒያ?
የእንቅልፍ ምርመራ ያስፈልገኛል?
ክብደት ብቀንስ ማንኮራፋቱ ይሻላል?
ልጄ ሲያንኮራፋ የጉሮሮ እጢ ምርመራ ያስፈልጋል?

ሙሉ ጽሑፍ · Full transcript of the video

ማንኮራፋት (Snoring) የሚከሰተው በምንተኛበት ጊዜ በአንገታችን ያለው የአየር ማለፊያ ቱቦ በከፊል ሲዘጋ እና ድምፅ ሲፈጥር ነው።

በእንቅልፍ ሰዓት በመተንፈሻ አካላችን ውስጥ የሚገኙት ጡንቻዎች በተፈጥሮ ዘና ሲሉ አየሩ በነፃነት እንዳይገባ እንቅፋት ይፈጥራሉ።

ወደ ሳንባችን የሚገባው አየር በእነዚህ ጠባብ የመተንፈሻ ክፍሎች ሲያልፍ ለስላሳ ክፍሎችን በማርገብገብ የማንኮራፋት ድምፅ ያመጣል።

የዕድሜ መጨመር፣ የሰውነት ክብደት መጨመር፣ የአለርጂ ችግሮች እና የአፍንጫ መዘጋት የአየር ማለፊያውን በማጥበብ ለማንኮራፋት አስተዋጽኦ ያደርጋሉ።

በጀርባ ከመተኛት ይልቅ በጎን በኩል ተኝቶ ማደር የመተንፈሻ ቱቦው ክፍት ሆኖ እንዲቆይ በማድረግ ለማንኮራፋት መፍትሄ ይሆናል።

ነገር ግን ተራ የሆነውን ማንኮራፋት እና አደገኛ የሆነውን የእንቅልፍ አፕኒያ (Obstructive sleep apnea) የጤና ችግር መለየት አስፈላጊ ነው።

ይህ ችግር ሲከሰት አየር ማለፊያ ቱቦው ሙሉ በሙሉ ወይም በከፊል ስለሚዘጋ ወደ ሰውነታችን የሚገባው ኦክስጅን ይቀንሳል።

ከሚያንኮራፋው ሰው አጠገብ ትንፋሽ ሲቋረጥ ወይም አየር ሲያጥር ካስተዋሉ ይህ ትልቅ አደጋ ስለሆነ በፍጥነት ሀኪም ያማክሩ።

ሌላው ዋና ምልክት በቂ ሰዓት ቢተኙም በቀን ውስጥ ከፍተኛ ድካም እና ከባድ የእንቅልፍ ስሜት መኖር ነው።

ጠዋት ሲነቁ ተደጋጋሚ የራስ ምታት፣ የማስታወስ ችሎታ መቀነስ እንዲሁም ትኩረት መሰብሰብ መቸገር ሌሎች አሳሳቢ የጤና ምልክቶች ናቸው።

ችግሩ ሳይታከም ከቆየ የልብ ህመም እና የደም ግፊት (Hypertension) አደጋን ከፍ ስለሚያደርግ አስቀድሞ መከላከል ትልቅ ትኩረት ይፈልጋል።

የህጻናት ማንኮራፋት የጉሮሮ እጢዎች ወይም ሌላ ከባድ የጤና እክል ምልክት ሊሆን ስለሚችል ሁልጊዜ የህክምና ባለሙያ ምርመራ ያስፈልገዋል።

ትክክለኛውን ደረጃ ለማወቅ ሀኪሞች የእንቅልፍ ምርመራ (Sleep study) ሊያዝዙ ይችላሉ፤ ይህ ምርመራ ችግሩን መለየት እንጂ ህክምና አይደለም።

የህክምና ማረጋገጫ የሌላቸውን እቃዎች ከመግዛት በመቆጠብ ዘላቂ የሆነ የህክምና መፍትሄ ለማግኘት ሁልጊዜም ብቃት ያለውን የጤና ባለሙያ ያማክሩ።