የቃጠሎ የመጀመሪያ እርዳታና መተው ያለባቸው አደገኛ የቤት ልማዶች Burn First Aid and Dangerous Home Remedies to Avoid

ረቂቅ · Draft, not yet reviewed 🚑 የመጀመሪያ እርዳታ

ቃጠሎ ሲደርስ ምንጩን ያቁሙ፣ በቀዝቃዛ የቧንቧ ውሃ ያቀዝቅዙ፣ በንጹሕ ጨርቅ ይሸፍኑ። ቅቤ፣ ዘይት፣ የጥርስ ሳሙና ወይም በረዶ በፍጹም አይቀቡ።

ቪዲዮው በቅርቡ ይለቀቃል · Video coming soon

ምንድን ነው? (What is it?)

ቃጠሎ (burn) በእሳት፣ በሙቅ ፈሳሽ፣ በኤሌክትሪክ፣ በኬሚካል ወይም በሙቅ ነገር የሚደርስ የቆዳ ጉዳት ነው። ቀላል ቃጠሎ የቆዳውን የላይኛው ክፍል ብቻ ይነካል፤ ጥልቅ ቃጠሎ ግን ከቆዳ በታች ያሉትን ክፍሎችም ይጎዳል።

ቤት ውስጥ የሚደርስ ቃጠሎ በተለይ በሕፃናት ላይ የተለመደ ነው። ሙቅ ውሃ፣ ሙቅ ቡና፣ ወጥ፣ ክፍት እሳትና የኬሮሲን ምድጃ ዋና መንስኤዎች ናቸው።

በማህበረሰባችን ውስጥ ቃጠሎ ላይ ቅቤ፣ ዘይት ወይም የጥርስ ሳሙና የመቀባት ልማድ አለ። እነዚህ ግን ጉዳቱን ያባብሳሉ። ትክክለኛ የመጀመሪያ እርዳታ (first aid) ህመምንና የቆዳ ጉዳትን ይቀንሳል።

ከሚከተሉት አንዱ ካለ ወዲያውኑ እርዳታ ይፈልጉ፤ 911 (US) ወይም 907 (ኢትዮጵያ) ይደውሉ፦

መጀመሪያ የራስዎን ደህንነት ይጠብቁ፤ የቃጠሎውን ምንጭ ያቁሙ።
ኤሌክትሪክ ከሆነ፣ ኃይሉን ሳያጠፉ ሰውየውን አይንኩ። ኬሚካል ከሆነ በቀጥታ አይንኩት።
ልብስ በእሳት ከተያያዘ፣ ሰውየው እንዲቆም፣ መሬት ላይ እንዲተኛና እንዲንከባለል ያድርጉ። በውሃ ወይም በእሳት ማጥፊያ ብርድ ልብስ እሳቱን ያጥፉ።
የተቃጠለውን ቦታ በቀዝቃዛ የቧንቧ ውሃ ሥር ለተወሰነ ጊዜ ያቀዝቅዙ።
በረዶ ወይም እጅግ ቀዝቃዛ ውሃ በቀጥታ አይጠቀሙ፤ ተጨማሪ የቆዳ ጉዳት ያመጣል።
በቃጠሎው አካባቢ ያለ ቀለበት፣ ሰዓት፣ ጫማ ወይም ጠባብ ልብስ ከማበጡ በፊት በጥንቃቄ ያስወግዱ። ቆዳ ላይ የተጣበቀ ልብስ ግን በኃይል አይንቀሉ።
ቅቤ፣ ዘይት፣ የጥርስ ሳሙና፣ ቡና፣ ዱቄት፣ እንቁላል ወይም ዕፅ በፍጹም አይቀቡ። ሙቀትን ያስቀራሉ፣ ቁስሉን ያበክላሉ፣ ሕክምናንም ያስቸግራሉ።
አረፋዎችን አይፍንዱ፤ በመርፌ አይብሱ።
ከቀዘቀዘ በኋላ ቃጠሎውን በንጹሕ የማይጣበቅ ጨርቅ በቀላሉ ይሸፍኑ። ጥጥ በቀጥታ አያድርጉ።

ትልቅ፣ ጥልቅ፣ የኤሌክትሪክ ወይም የኬሚካል ቃጠሎ ሁሉ አስቸኳይ ሕክምና ይፈልጋል።
ፊት፣ እጅ፣ እግር፣ መገጣጠሚያ ወይም ብልት ላይ ያለ ቃጠሎ።
ቃጠሎው በሕፃን ወይም በአረጋዊ ላይ ከደረሰ።
ከቀናት በኋላ ቁስሉ እየባሰ ከሄደ፣ መግል፣ ትኩሳት ወይም መቅላት ከጨመረ። ይህ የኢንፌክሽን (infection) ምልክት ሊሆን ይችላል።

ሙሉ ጽሑፍ · Full transcript of the video

ቃጠሎ በእሳት፣ በሙቅ ፈሳሽ፣ በኤሌክትሪክ፣ በኬሚካል ወይም በሙቅ ነገር ሊከሰት ይችላል። ትክክለኛ የመጀመሪያ እርዳታ ህመምንና የቆዳ ጉዳትን ይቀንሳል።

መጀመሪያ የራስዎን ደህንነት ይጠብቁና የቃጠሎውን ምንጭ ያቁሙ። ኤሌክትሪክ ከሆነ ኃይሉን ሳያጠፉ ሰውየውን አይንኩ፤ ኬሚካል ከሆነም በቀጥታ አይንኩት።

ልብስ በእሳት ከተያያዘ ሰውየው እንዲቆም፣ መሬት ላይ እንዲተኛና እንዲንከባለል ያድርጉ። በውሃ ወይም በእሳት ማጥፊያ ብርድ ልብስ እሳቱን ያጥፉ።

የተቃጠለውን ቦታ በቀዝቃዛ የቧንቧ ውሃ ስር ለተወሰነ ጊዜ ያቀዝቅዙ። በረዶ ወይም እጅግ ቀዝቃዛ ውሃ በቀጥታ አይጠቀሙ፤ ተጨማሪ የቆዳ ጉዳት ሊያመጣ ይችላል።

በቃጠሎው አካባቢ ያለ ቀለበት፣ ሰዓት፣ ጫማ ወይም ጠባብ ልብስ ከማበጡ በፊት በጥንቃቄ ያስወግዱ። ቆዳ ላይ የተጣበቀ ልብስ ግን በኃይል አይንቀሉ።

ቅቤ፣ ዘይት፣ የጥርስ ሳሙና፣ ቡና፣ ዱቄት፣ እንቁላል ወይም ዕፅ በቃጠሎ ላይ አይቀቡ። ሙቀትን ሊያስቀሩ፣ ቁስሉን ሊያበክሉና ሕክምናን ሊያስቸግሩ ይችላሉ።

አረፋዎችን አትፍንዱ ወይም በመርፌ አትብሱ። ከቀዘቀዘ በኋላ ቃጠሎውን በንጹሕ የማይጣበቅ ጨርቅ በቀላሉ ይሸፍኑ፤ ጥጥን በቀጥታ አያድርጉ።

ፊት፣ እጅ፣ እግር፣ መገጣጠሚያ ወይም ብልት ላይ ያለ ቃጠሎ፣ ትልቅ ወይም ጥልቅ ቃጠሎ፣ የኤሌክትሪክና የኬሚካል ቃጠሎ በአስቸኳይ ሕክምና ይፈልጋሉ።

ጭስ ከተነፈሰ፣ የፊት ቃጠሎ፣ ድምፅ መቀየር፣ ሳል፣ የአፍንጫ ጥቁር ቆሻሻ፣ መተንፈስ መከበድ ወይም መደንዘዝ ካለ ወዲያውኑ የአስቸኳይ እርዳታ ይጠሩ።

ሙቅ ፈሳሽን ከሕፃናት ያርቁ፣ የምድጃ እጀታዎችን ወደ ውስጥ ያዙ፣ ኬሚካልን በኦሪጅናል ዕቃው ይዝጉ፣ ኤሌክትሪክንም በደህና ይጠቀሙ። ቃጠሎ ሲደርስ ምንጩን ያቁሙ፣ በቀዝቃዛ ውሃ ያቀዝቅዙና ተገቢ ሕክምና ይፈልጉ።